فضاي آزاد براي فريزر كردن مايعات
اگر براي فريز كردن مايعات از ظرف دهان گشاد استفاده ميكنيد به ازاي هر نيم ليتر مايع (500 سيسي)، يك دوم اينچ (2/1 سانتي متر ) و اگر از ظرف با دهانه باريك استفاده ميكنيد، سه چهارم اينچ (9/1 سانتيمتر ) از فضاي بالاي ظرف را خالي بگذاريد.
فضاي آزاد براي فريزر كردن مواد غذايي جامد
براي فريزر مواد غذايي جامد در ظروف دهان گشاد و ظروف با دهانه باريك بايد به ازاي هر يك واحد ماده خشك، نيم اينچ (2/1 سانتيمتر ) از فضاي بالاي ظرف را خالي بگذاريد.
فضاي آزاد براي فريز كردن انواع ميوه :
براي فريز كردن ميوهها در ظرف دهان گشاد به ازاي هر يك واحد ماده خشك، نيم اينچ (2/1 سانتيمتر) و براي ظروف با دهانه باريك به ازاي هر يك واحد ماده خشك يك و نيم اينچ (81/3سانتيمتر ) فضا در نظر بگيريد.
در صورتي كه طبق الگو مواد غذايي را در ظروف به ويژه ظروف شيشهاي بستهبندي نكنيد، پس از قرار دادن شيشههاي حاوي مواد غذايي در فريزر، شيشهها شكسته يا ترك بر ميدارند چرا كه در اثر انبساط مواد غذايي، حجم افزايش يافته و براي جبران كمبود فضا ظروف ميشكنند.
مدت ماندگاري مواد غذايي در فريزر هر چند فريز كردن اصولي مواد غذايي به ظاهر تاثيري بر عطر و طعم و بوي آنها ندارد، اما بي شك بر ارزش غذايي آنها تاثير ميگذارد به ويژه اگر بستهبندي نامناسب بوده و يا مواد غذايي بيش از زمان استاندارد در فريزر نگهداري شوند.
از اين رو اگر مواد غذايي به درستي بسته بندي شده به سرعت در دماي فريزر سرد شوند، مدت ماندگاري به اين شرح خواهد داشت :
ميوهها و سبزيجات بين 8 تا 12 ماه.
گوشت ماكيان (مرغ، بوقلمون و ... ) بين 6 تا 9 ماه،توجه كنيد ماكيان بايد پس از پاك كردن و شستن و قطعه قطعه شدن در فريزر قرار بگيرند.
انواع ماهي به جز تن بين 3 تا 6 ماه.
گوشت قرمز خرد شده يا چرخ كرده بين 3 تا 4 ماه.
گوشت فرآوري شده مانند انواع سوسيس و كالباس، گوشت نمك سود و ... بين يك تا 2 ماه.
پس از گذشت زمان استاندارد، اگر چه مواد غذايي به ظاهر سالم هستند اما هيچ گونه ارزش تغذيهاي نداشته و به تفاله تبديل ميشوند. بهترين زمان مصرف حداكثر 3 ماه پس از فريزر كردن براي مواد غذايي با مدت ماندگاري بالا ( مانند ميوهها و سبزيها ) و براي مواد غذايي با مدت ماندگاري پايين حداكثر يكماه پس از فريز كردن است.

عوامل تاثيرگذار بر حفظ كيفيت مواد غذايي يخ زده
الف : فرايند كردن مواد غذايي
فرايند كردن به معني ايجاد تغييراتي اندك در مواد غذايي خام به منظور حفظ كيفيت و ارزش تغذيهاي مواد غذايي بدون پختن كامل آنها است.
1) آنزيم بري يا فرايند كردن ميوهها و سبزيها پيش از فريز كردن تاثير به سزايي در حفظ كيفيت آنها دارد. به اين منظور كافي است پس از جوشاندن اندكي آب مواد غذايي چون نخودفرنگي، هويج، لوبيا و ... را با اندكي نمك براي چند دقيقه جوشانده و پس از خارج كردن از آب و سرد كردن آن، بستهبندي كرده و به سرعت داخل فريزر بگذاريد.
براي سبزيها حرارتدهي ملايم كافي است.
2) فرايند كردن يا همان حرارت دهي ملايم به ميوهها نيز باعث ثابت شدن عطر و طعم، رنگ و ارزش تغذيهاي آنها ميشود.
3) براي فرايند كردن به دقت عمل كنيد و پيش از اين كه حرارت باعث پختن ميوهها و سبزيها شود حرارت را متوقف كنيد. در زمان فريز كردن بايد مواد غذايي نيم پز و ررو به خامي باشند. حرارتد هي حداكثر بايد 5 دقيقه باشد.
ب- شرايط نگهداري بستهها در فريزر
1) دماي فريزر بايد همواره دماي مشخصي برابر با 18- درجه سانتگراد (صفر درجه فارنهايت ) داشته باشد. هر گونه تغيير دما باعث خراب شدن مواد غذايي داخل فريزر ميشود.
2) پس از آماده كردن مواد غذايي به سرعت آنها را در فريزر بگذاريد.
3) سعي كنيد با فاصله، بستهها را در فريزر بگذاريد. انباشتن فريزر با بستههاي زياد از حد مانع از جابهجايي هوا ميان بستهها ميشود.
4) از انباشتن فريزر با مواد غذايي كه همگي تازه بوده و نياز به يخ زدن دارند بپرهيزيد.
اين كار باعث افزايش ناگهاني دماي فريزر و كاهش كيفيت مواد غذايي ميشود. از اين رو به تدريج مواد غذايي تازه را در فريزر بگذاريد.
اين نكته را فراموش نكنيد كه همواره « اولين بسته فريز شده، اولين بسته خارج شده» از فريزر براي مصرف است. با اين روش همواره از مواد غذايي تازه استفاده خواهيد كرد.
تهیه و گردآوری :: گروه تحریریه پرداد