هنگامی که فصل گرما می شود، نام یک بیماری تنها بر زبانهاست و آن هم وباست. حدودا چند سالی است که بیماری وبا در فصل تابستان در کشورمان شایع شده که برای پیشگیری از شیوع این بیماری اقداماتی صورت گرفته است. اما می پردازیم به اینکه وبا چیست و چگونه بوجود می آید؟
باکتری تشکیل دهنده وبا به نام ویبریو کلرا (Vibrio cholerae) خوانده می‌شود. این باکتری، سمی به نام CTX را آزاد می‌کند.
CTX  به دیواره روده متصل می‌شود. این سم باعث افزایش خروج آب و الکترولیت‌ها از روده (اسهال شدید) می‌شود.
باکتری کلرا در 2 جا زندگی می کند: یکی در محیط زیست و دیگری در داخل بدن انسان
افراد با خوردن و نوشیدن غذا یا آب محتوی این باکتری، آلوده و بیمار می‌شوند. این باکتری در میوه‌ها و سبزیجات خام و آب‌ها و غذاهای آلوده، وجود دارد.
زندگی کلرا در محیط زیست
باکتری کلرا معمولا در آب‌های ساحلی، جاییکه سخت پوستان کوچکی به نام copepods زندگی می‌کنند، وجود دارد. غذای این سخت پوستان، جلبک‌ها و پلانکتون‌ها می‌باشد.
هنگامی که هوا گرم باشد، رشد این باکتری هم زیاد می‌شود.
زندگی کلرا در بدن انسان
وقتی غذا و یا آب، آلوده به این باکتری شوند، زمینه ایده آل برای رشد باکتری کلرا فراهم می‌شود. البته ممکن است فردی باکتری کلرا را بخورد، ولی بیمار نشود و باکتری را از مدفوع خود دفع کند.
بیشتر از یک میلیون باکتر کلرا لازم است تا بیمار شود. بنابراین این باکتری معمولا از طریق فرد به فرد منتقل نخواهد شد.
عوامل خطر وبا
- کلرا در مناطقی که از نظر بهداشتی فقیر می‌باشند، مناطق پرجمعیت، مناطق جنگی و مناطق قحطی زده وجود دارد.
- نوشیدن آب آلوده به این باکتری و یا سفر کردن به مناطقی که وبا وجود دارد.
- کاهش و یا عدم وجود اسید معده: زیرا باکتری کلرا در منطقه ی اسیدی زنده نمی ماند.
افرادی که مقدار کمی اسید معده دارند، مانند: کودکان، افراد مسن و افرادی که داروهای آنتی اسید مصرف می‌کنند، بیشتر  در معرض ابتلا به وبا قرار دارند.
- افرادی که داری گروه خونی O می‌باشند، دو برابر دیگر گروه‌های خونی، در معرض وبا قرار دارند. دلیل این مسئله هنوز مشخص نشده است.
منابع شایع وبا
علائم وبا
درد شکمی
خشک شدن دهان و مخاط‌ها
خشک شدن پوست
تشنگی بیش از حد
کاهش اشک
بی حالی
کاهش دفع ادرار
آب راکد
فراورده های دریایی
میوه ها و سبزیجات خام
غلات مانند: برنج و گندم. اگر در منطقه‌ای که وبا شایع شده، غلات پخته شده را در دمای اتاق قرار دهید، منبع خوبی برای رشد کلرا می‌باشد.
تهوع
اسهال آبکی (به طور ناگهانی شروع می‌شود و بوی ماهی دارد)
چشمان گود افتاده
کاهش فشار خون
سریع از دست دادن آب بدن
اسهال (معمولا کم رنگ و شیر)
سریع شدن ضربان قلب
نقاط نرم در نوزادان
خواب آلودگی غیر عادی یا خستگی
استفراغ (معمولا در همان ساعت مبتلا شدن، رخ می‌دهد)
از دست دادن عناصر مغذی بدن
گرفتگی های عضلانی (در نتیجه از دست دادن سدیم و کلر و پتاسیم)
شوک (در نتیجه کاهش فشار خون و کاهش مقدار اکسیژن)
علائم وبا در کودکان
همانند علائم وبا در بزرگسالان می‌باشد، اما ممکن است علائم دیگری را نیز دارا باشند، از جمله:
سرگیجه شدید
کما
تب
تشنج
آزمایشات لازم
آزمایش خون
آزمایش مدفوع: باکتری وبا در مدفوع به مدت 7 تا 14 روز زنده می‌ماند.
پیشگیری از وبا
* اگر افراد، مایعات را به مقدار کافی مصرف کنند، از مرگ جلوگیری خواهد شد.
* تصفیه آب نیز می‌تواند از شیوع این باکتری جلوگیری کند.
دستان خود را مرتب با آب و صابون بشویید، مخصوصا بعد از دستشویی و قبل از خوردن غذا
* آب های بسته بندی و یا آب‌های جوشیده شده را بنوشید. حتی برای شستن دندان‌هایتان هم از آب‌های تمیز استفاده کنید. مایعات داغ، عاری از این باکتری می‌باشند.
* غذاهای خوب پخته شده را مصرف کنید.
* میوه هایی که پوستشان را می‌شود گرفت، مصرف کنید. از قبیل: پرتقال، موز.
* از مصرف لبنیات غیر پاستوریزه خودداری کنید. برخی از بستنی‌ها را از شیرهای غیر پاستوریزه درست می‌کنند.
عوارض ناشی از وبا
- از دست دادن شدید مایعات و الکترولیت‌های بدن
- کاهش قند خون: قند یکی از منابع مهم انرژی برای بدن می‌باشد. وقتی قند خون کم شود منجر به تشنج و بی هوشی و مرگ می‌شود.
- کاهش پتاسیم خون: کاهش پتاسیم بر عملکرد قلب و اعصاب اثر می‌گذارد و زندگی فرد را در معرض خطر قرار می‌دهد.
- نارسایی کلیه: وقتی کلیه عمل تصفیه کردن را از دست بدهد، مقدار زیادی مایعات و الکترولیت‌ها و مواد زاید در بدن تجمع پیدا می‌کند.
واکسن وبا
دو واکسن خوراکی وجود دارد که ایمنی بدن را بالا می‌برد.
درمان‌های خانگی
- آب لیمو باعث جلوگیری از گسترش باکتری کلرا می‌شود و برای درمان مفید است. می‌توانید آب لیمو را همراه با شکر و یا نمک میل کنید
- مخلوط 30 گرم پیاز و 7 فلفل سیاه، دو تا سه بار در روز به بیمار بدهید. پیاز درمان کننده تشنگی و خستگی می‌باشد.
- یک لیوان آب خیار را با مقدار مساوی آب نارگیل مخلوط کرده و 30 تا 60 میلی لیتر مخلوط حاصله را روزانه مصرف کنید. این مخلوء تعادل اسید و باز را برقرار می‌کند و تشنگی را از بین می‌برد.
- جوز، درمان کننده خوبی برای کم آبی بدن می‌باشد. نصف جوز را در نیم لیتر آب نارگیل قرار دهید. 15 میلی لیتر از مخلوط حاصل برای درمان وبا موثر می‌باشد.
- 4 گرم میخک را در 3 لیتر آب بجوشانید تا نصف آب بخار گردد. مخلوط حاصل را چندین مرتبه به بیمار بدهید. این مخلوط علائم بیماری را کم می‌کند.
- سبوس سفت را پودر کرده و 6 گرم از آن را با نصف لیوان آب مخلوط کنید و به بیمار روزی یک بار این مخلوط را بدهید.
درمان وبا
1- جایگزین کردن مایعات و الکترولیت‌های از دست رفته: بسته به حال شما، ممکن است مایعات را یا از طریق دهان (محلول ORS) و یا از طریق رگ (داخل ورید) به بدن برسانند.
2- آنتی بیوتیک در کوتاه کردن مدت بیماری اثر دارد.
3- مکمل روی: تحقیقات حاکی از آن است که مکمل روی می‌تواند مدت دوره اسهال را کم کند.
تهیه و گردآوری :: گروه تحریریه پرداد